Alea Chess

Günlük Zar: her gün aynı zar tohumuyla bir oyun oynanır. Günün ilk bitirdiğin oyunu kaydedilir, seri ve günlük kazanma sayın tutulur, sonucu paylaşabilirsin. Verilerin yalnızca bu cihazda saklanır.

Her tur iki zar atılır. Piyonlar zara bağlı değildir, her turda oynanabilir. Diğer taşları zar belirler: 1-2 At, 3 ve 6 Fil, 4 Kale, 5 Vezir. İki zardan birini seç ve o tipte bir taşı oyna (aynı türden iki taştan hangisini oynayacağın sende), ya da zar kullanmadan piyon oyna.

İki zar aynı taş türünü verirse ya da bir zardaki taşın hiç hamlesi yoksa zarlar otomatik yeniden atılır (joker harcanmaz). Böylece her turda gerçekten iki farklı ve oynanabilir taş seçeneğin olur.

Her oyuncunun ilk 8 hamlesi serbesttir: zar atılmaz, şah dışında istediğin taşı oynarsın.

Aynı taş tipini art arda iki tur oynayamazsın. Hamle yoksa zarlar otomatik yenilenir.

Piyonun geçerken alınması (en passant) geçerlidir: rakip piyon ilk hamlesinde iki kare ilerleyip piyonunun yanından geçerse, hemen sonraki hamlende onu çapraz alabilirsin.

Piyon son sıraya ulaşınca terfi zarı atılır: 1 At, 2 Fil, 3-4 Kale, 5-6 Vezir olur.

Şah, piyon gibi zara bağlı değildir: her turda her yöne bir kare yürüyebilir, ama tehdit altındaki kareye gidemez. Şah için de aynı sınır geçerli: şahı art arda iki tur oynayamazsın (arada piyon ya da başka taş oynarsan kalkar). Şah çekildiğinde bir kare kaçabilir ya da çeken taşı (korumasızsa) alabilir; bu hamleler her zaman serbesttir. Şah, yanındaki korumasız bir rakip taşı her zaman zarsız alabilir. Rakibin yalnız şahı kaldıysa senin şahın da her turda zarsız bir kare yürüyebilir (mat bitirmek için). Başka yasal hamlen hiç kalmadıysa (örneğin yalnız şahn kaldıysa) bu tur şahını bir kare oynatabilirsin. Rok yalnızca Rok Jokeri ile yapılır (oyun başı 1 hak): önce “Rok jokeri” düğmesine bas, sonra şahı ve rok karesini seç (şah ve kale hiç oynamamış, arası boş olmalı). Rok açılışın ilk 8 hamlesinde de yapılabilir. Rok turu bitirir. Bir sonraki turunda, zar ve soğuma kuralı olmadan, rok yapmış kaleyle ya da şahla (bir kare) bir hamle yapma seçeneğin olur. İstersen onu oyna, istemezsen normal hamleni seç. Bu hak yalnızca rokun hemen ardındaki tur için geçerlidir. Rok yaparken şah tehdit altında olamaz ve tehdit edilen kareden geçemez.

Satrançtaki gibi şah çekilir. Şahın tehdit altındayken yalnızca şahı kurtaran hamleler geçerlidir (o turda soğuma kuralı uygulanmaz, zarlar da buna uygun atılır). Şahını açıkta bırakan hamle yapılamaz. Kurtaracak hamle kalmazsa şah mat olur ve oyun biter. Hamle yok ama şah tehdit altında değilse pat, yani beraberlik.

Beraberlik öner: rakip durumuna bakıp karar verir (kötüyse ya da oyun uzamış ve denge sürüyorsa kabul eder, üstünse ya da oyun erkense reddeder; reddedince 10 yarım hamle sonra tekrar önerebilirsin). Geri al: Acemi ve Kolay'da 5, Normal'de 3 hakkın var, Zor'da, süreli oyunda ve Günlük Zar'da kapalı; son hamleni (zarlar ve jokerlerle birlikte) önceki haline döndürür.

Yenen taşlar, vezir dahil, kalıcı olarak gider. Yeni bir vezir (ya da at, kale, fil) ancak bir piyon son sıraya ulaşınca terfi zarıyla gelebilir.

Normal zorlukta 4 serbest hamle jokerin var (Acemi'de 6, Kolay'da 5, Zor'da 2; rakibin sayısı buna göre azalır ya da artar; Acemi ve Kolay'da rakip ara sıra zayıf hamle de yapar; Günlük Zar hep Normal) (zarı yok sayar; istediğin taşı, şahı da bir kare olmak üzere, oynarsın) ve 2 zar yenileme jokerin var. Rok için ayrı bir Rok Jokerin var.

Vezir en önemli taştır: tehdit altındaysa tahtada kırmızı ışıkla ve analiz kutusunda “VEZİRİN” uyarısıyla en üstte gösterilir. Yaklaşık 60 bin usta oyununa göre ustalar vezirlerini tehdit altındayken %93 oranında kurtarıyor; zarlarınla kurtaramıyorsan rehber joker önerir, bilgisayar da jokerini harcar. Kale, fil ve at için de aynısı geçerli: zarın taşı kurtarmaya izin vermiyorsa ve kayıp en az 3 puansa serbest hamle jokeri önerilir (ustalar bu taşları %81–84 kurtarıyor).

Klasik mod: “Oyun” menüsünden “Klasik (zarsız)” seçersen zar ve joker olmadan, normal satranç oynarsın. Rok, geçerken alma, pat ve üç kez tekrar kuralları geçerlidir. Piyon sona ulaşınca otomatik vezir olur. Bilgisayarın seviyesi başlangıç–orta düzeydedir; Acemi ve Kolay’da ara sıra zayıf hamle yapar.

Öğren: 10 kısa, etkileşimli dersle taşların nasıl gittiğini, şah çekmeyi, matı ve şahın taş yemesini adım adım öğretir; satranç bilmeyenler buradan başlayabilir.

Antrenman: “Antrenman” düğmesi yaklaşık 4.000 gerçek taktik bulmacası açar (Lichess bulmaca veritabanından seçildi, 2.145’i vezirle ilgili). Tema ve zorluk seçebilir, ipucu alabilir, antrenman puanını izleyebilirsin. “Zarlı mod” bulmacayı bizim kurallarımızla oynatır: zarlar hangi taşı oynayabileceğini söyler.

Quantum Rehberi (bir taş değil, öneri veren yardımcıdır): sıra sendeyken zarlarına ve jokerlerine bakarak oynayabileceğin en iyi hamleyi nedeniyle birlikte önerir. Hamleni yapınca daha iyi bir seçenek varsa farkı söyler; joker harcamaya değer bir fırsat varsa onu da belirtir. Öneri bir garanti değil, bilgisayarın değerlendirmesidir ve kapatılabilir.

Quantum Kitabı: açılışta (ilk 24 yarım hamle) yüklenen yaklaşık 256 bin usta oyununa bakar. Pozisyon en az 20 oyunda geçiyorsa ustaların hamlelerini, oyun payını ve skorunu gösterir; kitapta olmayan hamle oynarsan sapmayı bildirir. Oyunun çalışma adı “Alea Chess” (alea, Latince zar demek). Quantum, kitabı ve rehberi temsil eden hayalî oyuncunun adıdır.

Beraberlik: aynı pozisyon üçüncü kez tekrarlanırsa, 50 hamlede (100 yarım hamle) hiç taş yenmez ve piyon oynanmazsa ya da iki taraf da mat yapacak güce sahip değilse (şah + tek at ya da fil gibi) oyun berabere biter. Hamle yokken şah çekilmiyorsa pat da beraberliktir (şahın gidebileceği güvenli bir kare de hamle sayılır).